Interview Nicole van Nierop: 'Leugens zijn soms veel krachtiger dan de waarheid.'

Interview Nicole van Nierop: 'Leugens zijn soms veel krachtiger dan de waarheid.'

Het leven van de zevenjarige Alice Pierre speelt zich af in haar hoofd. Ze probeert uit alle macht een plek te vinden binnen een gezin dat uit elkaar valt, nadat haar moeder is vertrokken. Als Alice eenmaal negentien is heeft ze haar eigen gezin, maar haar moeder blijft als een schaduw in haar leven meebewegen. Pas wanneer haar vader zijn laatste adem dreigt uit te blazen, realiseert Alice zich dat er maar een manier is om de liefde van haar moeder voor altijd en eeuwig voor zich te winnen.

Met Ik houd van u schreef Nicole van Nierop een indrukwekkende debuutroman, waarin ze verbeelding tot een prachtige symfonie van woorden smeedt. Ze weet de lezer van begin tot eind te boeien, tot deze zuchtend de laatste pagina tot zich neemt en het boek weer sluit.

Op een terras in Amsterdam had ik een interview met de getalenteerde Nicole van Nierop en spraken we over haar karakters, werk, maar vooral over haar schitterende roman Ik houd van u.


Allereerst wil ik een opmerking maken over de omslag van Ik houd van u. Deze is werkelijk prachtig.
Dank je. De omslag is gemaakt door Dog and Pony. Toen ik hem zag vond ik hem meteen heel erg mooi. Ze hadden er eigenlijk twee gemaakt. De andere omslag was van een meisje met ingevallen wangen. Maar daarin vond ik Alice meer lijken op een anorexia patiënte. Zo zag ik haar zelf helemaal niet en voor mijn gevoel leek dat meer op haar zusje Judith in plaats van Alice.

Je gaat zo diep op de psyche van Alice in dat de vraag opkomt: 'Is ze gebaseerd op een waar karakter?'

Nee, ze is zeker niet gebaseerd op een echt persoon, maar in mijn hoofd zat een beeld van een bepaald personage. Hoe deze er ongeveer uit zou zien. Dit karakter drong zich steeds vaker op en toen ben ik een vorm gaan zoeken voor haar. Uit deze vorm is Alice ontstaan.

Als je geen direct voorbeeld had, hoe kwam je dan op het idee voor Ik houd van u?
Het verhaal heeft zich gevormd door de dingen ik om me heen heb gezien. Op straat, op televisie, tijdens een film. Het is niet dat ik direct iemand ken die zich zo als Alice gedraagt of gedroeg, dus ik kan ook niet duidelijk uitleggen waar ik het idee vandaan heb. Ik wilde het in elk geval in een mooi, indringend verhaal gieten en dat is Ik houd van u geworden.

Dus research?
Nee, het klinkt vreselijk, maar ik heb eigenlijk ook geen research gedaan voor dit boek. Ik denk dat research vragen zijn die je jezelf stelt over mensen. Niemand geeft eigenlijk meteen het echte antwoord. Daarom vind ik ongeleide projectielen erg grappig. Die kunnen er niets aan doen. Ze zijn onmogelijk en daarom ook erg amusant. 

Maar waar ligt dan het omslagpunt? Wanneer is het niet meer amusant?
Ik denk dat het omslagpunt ligt op het moment dat fanatisme ontstaat. Joran van der Sloot is hier een voorbeeld van. Hij is fanatiek op zoek naar aandacht. Iedereen moet daarvoor wijken. Daarom wordt het per definitie minder grappig, iedereen weet dat. Hoewel ik zijn verhaal eigenlijk niet goed genoeg heb gevolgd om daar een mening over te hebben. Maar ook bij Alice speelt dit, en daardoor wordt ze uiteindelijk heel erg gevaarlijk.

Waren er ook lastige stukken om te schrijven?
Niet zo heel veel, maar wat ik wel moeilijk vond, waren scènes waarin ik zelf, als auteur, verveeld raakte. Bijvoorbeeld het verjaardagsfeest van Alice. Dit vond ik helemaal niet leuk om te schrijven. Het duurde mijn inziens veel te lang. Maar de scène is er wel in gebleven, ondanks mijn eigen verveeldheid (lacht).

Hoe kan het dat de buitenwereld niets merkt van Alice's psychische problemen?
Mensen kunnen heel lang dingen verborgen houden. Daarbij zijn we in eerste instantie ook niet met elkaar bezig. Ik weet niet of mensen echt kijken. Je kunt wel dingen constateren, maar dan moet je wel de tijd en energie hebben om er iets mee te doen. Tegenwoordig zijn ouders ook veel meer bezig met wat kinderen op school doen. Bijna tot in het absurde. Er staan legio luizenouders om het hoofd van het schoolgaande kind heen te krioelen. Of ze gaan zich bemoeien met de leerkrachten. Ook gaat er veel geld in dit soort dingen om. Therapieën, extra bijlessen. Het lijkt wel of er geen normale kinderen meer zijn. Iedereen heeft wel wat. Volgens mij heeft dat met maatschappij te maken. Iedereen wil speciaal zijn. Vijftien jaar geleden wilde je gewoon buitenspelen en werd er niet over geanalyseerd. Nadeel hiervan was dan wel dat kinderen als Alice weer tussen wal en schip konden raken.

Wat het moeilijk om vanuit het perspectief van een kind te schrijven?
Ik heb dit niet heel bewust gedaan. Ik ben begonnen met een beginbeeld en dan een eindbeeld, en dat elk hoofdstuk lang. Het ging bijna vanzelf. Alleen de dingen die over de top gaan, die moet je achteraf schrappen. Maar ook zaken die te normaal zijn haal je eruit. Ze blijft kinderlijk omdat ik dacht dat als je zo beschadigd bent als Alice, dan blijf je eigenlijk altijd een kind. Misschien hebben we allemaal wel zo'n soort afwijking. Dat zich bijvoorbeeld uit als we alcohol drinken. Een ander voorbeeld is dat we denken dat we liefde kunnen eisen. En daar komt, mijn inziens, dan ook geweld vandaan. We denken iets te bezitten. Je kan het vrijwel bij iedereen zien, en op bepaalde momenten komt dit naar voren. En de mensen die dit niet hebben, tja, die zijn vaak heel hard.

Wie is je favoriete karakter?
Absoluut meneer Lips. Hij laat me gewoon niet meer los. Hij is zo'n vrolijke noot en een warme man. Hij is heel trouw, gezellig en huiselijk. Hij probeert echt om de kinderen weer een thuis te geven. Maar ondanks dat heeft hij wel de mannelijke rol in zijn relatie met Frank. Ook al lijkt het dat Frank, de vader van Alice, 'het mannetje' is, is het eigenlijk meneer Lips met de goede baan en de controle. Maar ik moet eerlijk toegeven dat mijn voorkeur voor karakters ook heel vaak wisselde. Zoals de scène dat Alice moest liegen voor haar zus Judith. Iedereen heeft zijn momenten binnen het boek. Maar meneer Lips is gewoon erg prettig.

Was het lastig om dat wat zich in het hoofd van Alice afspeelde en wat echt was te scheiden?
Voor mij waren er altijd twee realiteiten. Daarom schreef ik een scène altijd twee keer: Wat gebeurde er werkelijk en wat is de onderlaag, wat ervoer Alice.

Dus er is eigenlijk nog een manuscript met het werkelijke verhaal. Ga je daar nog iets mee doen?
Nee, dat denk ik niet, hoewel het natuurlijk wel leuk zou zijn. Maar uiteindelijk vind ik het minder interessant om dat te gaan schrijven. Ik hou van absurditeit. Net als dronken mensen die ontkennen dat ze dronken zijn. Dat is grappig. Dat vind ik wel vergelijkbaar. Leugens zijn soms veel krachtiger dan de waarheid. 

Er waren veel mogelijkheden om dit verhaal te eindigen. Vond je het moeilijk om te kiezen uit al deze mogelijkheden?
Ja, dat vond ik zeker moeilijk. Daarom heb ik ook heel lang getwijfeld over het einde. Dit kwam ook omdat ik dacht: 'Als ze dood gaat, heeft die moeder gewonnen.' Dat wilde ik niet. Waarom ik uiteindelijk toch voor dit einde heb besloten? Tja, dat is wel een goede vraag. Soms weet je dingen ook niet. Ik denk dat ik heel graag wilde dat moeder en dochter toch wel samenkwamen. 

Nu het boek af is, kun je Alice laten gaan?
Nu wel, maar in het begin niet. Ik las de zetproef en toen pas las ik pas hoe heftig en schrijnend het hele verhaal was. Dat vond ik lastig. Maar ondanks de pijn van het verhaal, moest ik ook lachen. Dat vond ik wel fijn. Dat was een voorwaarde. Maar twee of drie weken later vond ik het allemaal niet meer zo leuk. Ik realiseerde me dat Alice weg ging bij mij en ik er niet meer mee bezig kon zijn. Dat vond ik best wel moeilijk.

Hoe lang heb je er over gedaan om Ik houd van u te schrijven?
Ongeveer een jaar. Dat kwam ook omdat ik tussendoor nog werkte. Ik speelde toen nog in het toneelstuk One flew over the cuckoo's nest. Ik had echter niet zo'n grote rol en moest veel zitten. In die tijd maakte ik aantekeningen in een notitieblok, dat na afloop in de prullenbak verdween. Die heb ik er weer uitgevist en meegenomen en wat bleek? In het notitieblok stond Alice. 

Ondanks dat jouw boek onder de noemer 'literatuur' valt is het heel makkelijk te lezen. Hoe belangrijk was dit voor jou?
Heel erg belangrijk. Omdat de meeste mensen om me heen geen lezers zijn, wilde ik een boek schrijven dat zij ook konden lezen. Een boek dat mensen makkelijk konden wegleggen en weer oppakken. 

En, hoe reageerde jouw familie?
Mijn familie reageerde leuk op Ik houd van u. Vooral mijn zus. Ze zei: 'Ik lees nooit, maar je kunt het overal mee naartoe nemen, want je komt zo weer in het verhaal.' Dat vond ik fijn, omdat ik wist dat ze dat alleen zou zeggen als het zo is.

Ik houd van u is gepubliceerd bij Lebowski. Hoe ben je bij hen terechtgekomen?
Ik ben bij Lebowski terechtgekomen via via. Het eerste gesprek vond plaats met uitgever Oscar van Gelderen. Hij is heel rustig. Je hoeft geen grote mond bij hem hebben en je kunt gewoon jezelf zijn. Dat is voor mij erg prettig, want ik ben van nature een introverte persoon. Wat ik ook erg fijn aan hem vind is dat hij nooit zijn mening oplegt en heel open is. Het was dus een makkelijke beslissing om bij hem te tekenen. Een gevoelsbeslissing van: 'Dat zit wel goed.' 

Waar werk je nu aan?
Momenteel werk ik aan drie scenario's en na de vakantie ga ik weer verder met het tweede boek. Ik ga ook weer acteren. In september komt er van New Kids turbo een speelfilm uit. Ook speel ik bij het Binger filmlab, waar regisseurs bij elkaar komen om films uit te proberen. We filmen scènes en kijken wat werkt en wat niet. De scènes worden dan doorgezonden naar de producent. Dit vind ik heel leuk om te doen. 

Acteren of schrijven?
Schrijven! Dat is toch wel mijn grootste passie. Schrijven is een soort van sport. Je kunt niet aan het eindresultaat denken. Het werkt stap voor stap. Zo niet, dan raak je het overzicht kwijt.

En als laatste vraag. Achter in je boek staat een dankwoord aan Wouter Bos. Kun je hier iets meer over vertellen?
Ik dacht: 'Het is eigenlijk wel goed dat een prominent iemand uitspreekt dat ie voor zijn gezin kiest. Je weet best dat die man liegt, maar dat is het grappige. Het is ook wel heel mooi, en grappig (lacht), om voor zo'n leugen zo'n gevoelig item voor te gebruiken. Zoals ik al zei: 'Leugens zijn soms veel krachtiger dan de waarheid.'

 

Reacties

Nog geen reactie
 Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
maandag 11 december 2017

Captcha afbeelding